Medimagazin logo

Sistolik tansiyonda yeni hedef belirlendi

Sağlıklı bir insanın kan basıncı 120 / 80 veya altında olmalıdır. ‘Yüksek tansiyon tedavisinde aynı değerleri hedeflemek gerekir mi’ sorusu neredeyse yarım yüzyıldır tartışılıyor. Yeni sonlandırılan büyük bir araştırma bu tartışmayı yeniden alevlendirdi
Kaynak: MİLLİYET - PROF.DR.MURAT TUZCU
Sistolik tansiyonda yeni hedef belirlendi
Abone Ol:
Medimagazin google abone ol

Ben 70’li yıllarda İstanbul Tıp Fakültesi’nde öğrenciyken de yüksek tansiyon tedavisinde hedeflenmesi gereken kan basıncı ne olmalı tartışmaları yapılırdı. O zamanlar yaş ilerledikçe kan basıncının bir miktar yükselmesinin normal olduğu düşünülürdü. İleri yaşlardaki kişilerde, tıp dilinde “sistolik” denilen büyük tansiyonun yükselmesinin, ‘diyastolik’ denilen yani küçük tansiyonun yükselmesi kadar önemli olmadığı, çok yüksek değilse tedavi edilmesinin gerekmediği fikri hakimdi. O zamandan bu yana yüksek tansiyon hakkında çok şey öğrendik, yeni ve daha etkin olan ilaçlar bulundu ama tartışma bitmedi. Yıllar içinde tansiyon tedavisi için hedef alınması gereken değerler bir indi bir çıktı denilse yeridir. Bu inişli çıkışlı gidiş insanların aklını karıştırdı; “Doktorların bir dediği bir dediğini tutmuyor, normalin ne olduğunu bile bilmiyorlar” diyenler oldu. Büyük bir yüksek tansiyon araştırmasını yürüten bilim insanlarınca bu hafta yapılan açıklama, bu tartışmayı daha da alevlendirecek.


İngilizce adının kısaltılmış hali olan NIH harfleriyle bilinen Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Sağlık Enüstüleri’nden yapılan açıklama tansiyon tedavisinde hedefin bugünkünden aşağıya çekileceği sinyalini verdi. Kısa açıklama tedavide büyük tansiyonun 120 mmHg düzeyinde veya daha aşağıda olmasının hedefleneceği ni düşündürüyor.

114 milyon dolarlık araştırma
SPRINT adlı araştırmanın 114 milyon dolarlık bütçesi ABD hükümeti tarafından karşılandı. 2010 ile 2013 yılları arasında 102 sağlık merkezinden tedavi edilen 9300 tansiyon hastasının en az 4 yıl izlenmesi planlanıyordu. Araştırmaya tansiyonu yüksek herkes alınmadı. En başta deneklerin kan basıncının 130/90’ın üstünde olması veya tansiyon tedavisi görmeleri gerekiyordu.


Ayrıca 4 özellikten en az birine sahip olmaları aranıyordu. Bu özellikler hafif de olsa böbrek yetersizliği, kalp damar hastalığı, kalp krizi ve benzer bir sorun oluşma riskinin yüksek olması, 75 veya üstü yaş idi. Araştırmanın ne tip tansiyon hastaları üstünde yapıldığının bilinmesi sonuçlarının kimlere uygulanabileceğini belirleyeceği için çok önemli.
 
 
Gözlemciler gidişattan sorumlu
Güvenilir araştırmalarda kullanılan randomizas-yon yönteminde denekler, çoğu zaman bir bilgisayar kullanılarak rastgele iki gruba ayrılır. Böylece oluşan iki grup, verilecek ilaç veya yapılacak müdahale dışında çok benzer özellikler taşır.
 
Araştırılan bir ilacın etkinliği ve güvenliğiyse, bir gruba yeni ilaç, kontrol grubu denilen diğer gruba dış görünümü aynı ama içinde etkin madde olmayana plasebo hapı verilir. Ne ilacı alan denek ne de ilacı veren ve hastayı izleyen doktor  kimin gerçek ilaç aldığını bilir.

 

Denekler rastgele iki gruba ayrıldılar. Birinci grupta büyük tansiyon hedefi 120 mmHg idi. Kontrol grubu denilen diğer grupta ise hedef  kılavuzlarda tavsiye edilen 140 mmHg idi. İki grupta da benzer tansiyon ilaçları kullanıldı. Birinci grupta ortalama 3 ilaç kullanılırken kontrol grubunda 2 ilaç kullanılması yeterli oldu.
Bu tip araştırmalarda elde edilen veriler başlangıçta belirlenmiş süre dolmadan araştırmayı yürütenler dahil kimse tarafından bilinmez. Bu kuralın bir istisnası vardır. Başlangıçtan itibaren elde edilen verileri belli aralıklarla incelemekle yükümlü olan, bağımsız uzmanlardan oluşan bir komite toplanmakta olan tüm bilgilerden haberdar olur. Denenen yeni bir tedavinin beklenenin aksine yarar değil zarar verdiği ya da şüpheye yer bırakmayacak ölçüde yararlı olduğunu gösteren veriler ortaya çıkarsa durumun bir an önce belirlenmesinden ve araştırmacıların uyarılmasından bu komite sorumludur.

 

Yaklaşık 10 bin kişi üstünde yapılan tansiyon tedavisi araştırmasında, büyük tansiyonun 140 mmHg altına düşürülmesi hedeflendiğinde risk 100 kabul edilirse, hedef 120 mmHg düzeyine çekildiğinde kalp krizi riskinin 70’e ölüm riskinin 75’e indiğini saptandı.
 
 

Yoğun tedavi ölümü önlüyor


SPRINT araştırmasındaki veri gözetim ve güvenlik komitesi birkaç ay önce yaptığı gözden geçirmede önemli bir saptama yaptı. Büyük tansiyonu 120 mmHg altında tutulmaya çalışılan insanlarda kalp krizi ve benzeri olaylar diğerlerine göre daha azdı. Daha da önemlisi ölümlerde beşte bir oranında bir düşüş vardı. Yapılan hesaplar araştırmanın sonlanması için 1 yıl daha beklemenin verilerde ciddi bir değişikliğe yol açmayacağını gösterdi. Daha fazla beklemeden bu yeni ve önemli bilginin kamuoyuna açıklanmasının gerekebileceği sonucuna varan komite üyeleri durumu ilgili araştırmacılara bildirdiler.
 
Araştırmayı yöneten kurul bu bilgiyi ayrıntısıyla inceledi, tartıştı ve çalışmayı sonlandırma kararı aldı. Başta çalışmaya katılan hastalar ve doktorları olmak üzere kamuoyunu bilgilendirmek için harakete geçti. Bu kararı alırken endişeleri yok değildi. Belirlenen zamandan önce sonlandırılan karşılaştırmalı araştırmaların sonuçları gerçeğe göre abartılı olabilirdi, daha uzun süre içinde ortaya çıkabilecek olumsuz etkiler gözden kaçabilirdi. Açklamaya göre, karar bütün olası olumsuzluklar göz önüne alındıktan sonra verildi.
 
Normal tansiyon değişmedi
İlaç tedavisinde hedef alınması gereken yüksek tansiyonla, normal kabul edilen, sağlıklı bir insanda olması gereken kan basıncı aynı değil. 120/80 mmHg düzeyini geçmeyen tansiyonun normal olduğu hakkında uzmanlar arasında yaygın bir fikir birliği var. Bu düzeyin üstüne çıkıldıkça damarların, kalbin, böbreklerin, beynin hasar görmeye başladığını gösteren birçok araştırma var. Bu bilimsel çalışmalar arasında en önemlilerinden biri MRFIT adlı araştırmadır.  
 
1973’de yüksek tansiyon tedavisi için yapılması planlanan büyük bir araştırmaya hasta bulmak için 350 binden fazla kişi tarandı. Her taranan kişi sağlığı hakkında sorgulandı, muayene edildi ve kan tahlilleri yapıldı. Bilim insanları 10 yıl sonra geri dönüp bu geniş gruptan ölenleri ve ne zaman öldüklerini saptadılar. 
Büyük tansiyon 115 mmHg, küçük tansiyon 80 mmHg sınırını geçince ölümlerin artmaya başladığını gördüler. Ölüm riskindeki artış 140/90 düzeyine kadar nisbeten hafif olsa da ciddiye alınması gerektirecek anlamlılıktaydı. Bu ve bundan sonra yapılan çalışmalar normal tansiyonun 120/80 mmHg düzeyini geçmediği fikrini pekiştirdi.
 
Karar vermek için henüz erken
Saygın bir kurum olan Ulusal Sağlık Enistüsü’nden yapılan tansiyon tedavisi çalışmasıyla ilgili açıklama tıp çevrelerinde genellikle memnuniyetle karşılandı. Araştırmayı yönetenler, ortaya çıkan verilerin ayrıntılarını bilen bilim insanları, güven verici yorumlar yaptılar. Tüm bu olumlu işaretlere rağmen harakete geçmek için erken olduğunu düşünüyorum. Yüksek tansiyon hastalarının tedavilerini değiştirmeden önce mutlaka araştırmanın ayrıntılarını içeren, bilimsel hakem ve editör süzgecinden geçmiş bir makalenin yayınlanmasını beklemek gerek. Ancak tüm bilgileri değerlendirdikten sonra doktorlar 120 mmHg hedefine yönelik tedavinin hangi hastalara uygulanabileceğine karar verebilirler.  
 
Tedavide hedeflenen tansiyon değeriyle yetişkin insanda normal kabul edilen kan basıncı değerinin farklı olmasının en önemli nedeni kullanılan ilaçların yan etkileridir. İlaç tedavisinin yarattığı kan basıncı düzeyi her yönüyle doğal olarak normal sınırlarda olan tansiyonla aynı değildir.
 
Son yıllarda ilaçlarla kan basıncı çok düşecek olursa, özellikle yaşlılarda ciddi sorunlar çıkabileceği görüldü. Büyük tansiyon hedefinin 120 mmHg olması bu tehlikeyi arttırır mı endişesinin giderilmesi gerekir. SPRINT araştırmasını açıklayanlar her 4 katılımcıdan birinin 75 yaşın üstünde olduğu ve yoğun tedavinin yan etkilerde artışa yol açmadığını söyledi. Yine de hastalar tedavi planlarında önemli bir değişiklik yapmadan önce hekimlerinin araştırmanın ayrıntılarını okuyup değerlendirmelerini bekleyeceklerdir.
sistolik
tansiyonda
yeni
hedef
belirlendi
Yorum (5)
Ahmet Rasim Küçükusta
KAÇ OLACAK ŞU TANSİYON, KARAR VERİN ARTIK İnsanoğlu aya gidebilir, uzaya uydu yerleştirebilir ama tansiyonun kaç olduğunun belirlenmesi bence mümkün değildir. Dünya döndükçe yeni kılavuzlar yayınlanacak, tansiyon bazen 10 mm Hg indirilip 5 mm Hg yükseltilecek ama hiçbir zaman bu işin sonu gelmeyecektir. 100 seneden beri daha tansiyonun kaç olduğuna karar verememiş olan bunun için bıkmadan usanmadan sürekli yeni kılavuzlar yayınlayan modern tıbba ne kadar güvenmek gerekir karar sizin. Tıp fakültelerinden tansiyon ölçmeyi öğrenmeden mezun olmak mümkün diyen öğrenciler de hiç üzülmesin. Kaç olması gerektiği bilinmedikten sonra tansiyon ölçmeyi öğrenseniz ne olacak? Kaynak: http://ahmetrasimkucukusta.com/2015/04/04/yazilar/elestirel-yazilar/tip-egitimi/modern-tip-daha-tansiyonun-kac-olmasi-gerektigini-bile-bilmiyor/
0
Cevapla
Dr kardiya
Yeter diyorum. Oynamayın şu ayarlarla. Her yıl yeni bir kilavuz yeni değerler.
0
Cevapla
orhan fındık
Sayın Rasim Küçükusta; O kadar da değil.Modern tıbbı çok küçümsediniz.Hele sizin gibi,tıbbiyede uzun geçmişi olan hocaların tansiyon ölçmemeyi bile öğrencilere tavsiye niteliğinde sözcükler söylemesi kabul edilebilir değil.Bilim adamları,saygıdeğer bir çalışma içindeler.Bilim adamı olarak bunu dikkate değer almak gerektiğini düşünüyorum.
0
Cevapla
Frankie Bellevan
değerli hocamız prof.dr.ahmet rasim küçükusta sayesinde kendisiyle tanışma imkanına sahip olduğumuz uzman biyolog değerli insan " mevlüt durmuş'a" allahtan tekrar rahmet dilerim.. mekanı cennet olsun.. nedense ahmet rasim hocamın ismini her gördüğümde aklıma bu değerli insan gelir.. umarım ahmet rasim hocam da mevlut durmuş'u unutmamıştır.. unutmasın da.. bazı konularda farklı düşünsek de kendisini unutmadım.. ruhu şad olsun...
0
Cevapla
Mücahit Altuntaş
Tanisyona odaklanalım da "azıcı da" şu yaşam tarzı ,stres , fazla kilo , gıda ,tuz, tarımcılık , hayvancılık , beslenme , rafine karbonhidrat sorunlarına odaklansak. Pazarlanacak şeylere bu kadar odaklanmak sömürge kültürlerine özgüdür. Hipertansiyonda tedavide başarı oranları nedir ? Yaşam tarzının arka planda olması ne orandadır? Hastalar ilacı ne kadar kullanıyor ? Firma baskıları ,bilimsel hegemonyaya rağmen hayal kırıklığı ve fiyasko rakamlar yok sayıyoruz. Hipertansiyonun idiopatik kısmı yani çok büyük oranda %90-95 aşan kısmı aslına yaşam tarzı ile bağıntılı arka plan sorunlarının göstergesi ! Yaşam tarzlarını pazarlayabiliyor muyuz ? Edindiğimiz ideolojiye göre pazarlama > yaşam tarzı. Yaşam tarzı ihmaldedir.Gelişmiş ülke yada gelişmemiş ülke ! Genel konjuktür bu !Yakışır fıtratıma.Fıtratında var. Daha çok araştırmaya ve daha çok sponsora ihtiyaç var.Va da .... Dr.Mücahit Altuntaş İç hastalıkları uzmanı 29 Eylül 2015
0
Cevapla
Yorum Yaz
0/300

Bu haberler de ilginizi çekebilir